Een boormachine is een van de meest gebruikte gereedschappen in huis. Of je een schilderij wilt ophangen, een plank monteert of een klusproject aanpakt, bijna altijd heb je op een gegeven moment een boor nodig. Toch weten veel mensen niet precies welk type ze moeten kiezen of hoe ze er veilig mee omgaan. Dat maakt het verschil tussen een goed resultaat en een gat op de verkeerde plek.

De verschillende soorten boorgereedschap

Niet elke boor is hetzelfde. De gewone klopboormachine is geschikt voor licht werk, zoals boren in hout, metaal en dunne muren. Voor zwaarder materiaal, zoals beton of steen, heb je een boorhamer nodig. Een boorhamer werkt met een hamerend systeem dat de boor letterlijk in het materiaal slaat terwijl hij draait. Daardoor gaat boren in harde ondergronden veel sneller en gemakkelijker. Een combihamer gaat nog een stap verder en is geschikt voor de zwaarste klussen, zoals het boren van grote gaten in dik beton. Wie minder zwaar werk doet, kan kiezen voor een accuschroefboormachine. Die is compact, licht en werkt zonder snoer, wat handig is op plekken zonder stopcontact. Elk type heeft zijn eigen sterke punten, en de keuze hangt af van wat je wilt doen.

Het juiste boorbit voor elk materiaal

Naast het type machine is de keuze van het juiste boorbit minstens zo belangrijk. Voor hout gebruik je een houtspiraalboor, die scherp is en een schone snede maakt. Metaal vraagt om een HSS boor, wat staat voor High Speed Steel. Dat materiaal is harder dan gewone staal en slijt minder snel. Voor beton en steen gebruik je een betonboor met een hardmetalen punt, ook wel een HM punt genoemd. Die punt is bestand tegen de harde korrels in beton. Het is verleidelijk om één boor voor alles te gebruiken, maar dat werkt averechts. Een betonboor in hout gebruiken geeft een rafelig gat, en een houtboor op beton zet wordt al snel bot. Het loont om een paar verschillende boren in huis te hebben en telkens de juiste te pakken.

Veilig werken met een boortoestel

Veiligheid begint al voordat je begint met boren. Check altijd of er leidingen of bedrading in de muur zitten op de plek waar je wilt boren. Gebruik daarvoor een leidingzoeker. Dat is een klein apparaatje dat je langs de muur beweegt en piept als het iets detecteert. Trek ook stofbeschermingsbril en eventueel gehoorbescherming aan, zeker bij betonboorwerk. De hamerslag van een boorhamer maakt veel lawaai en produceert fijn stof. Zorg ook dat het materiaal waarop je boort stabiel ligt. Gebruik klemmen bij losse platen of planken, zodat het werkstuk niet meedraait. Bij boren in de muur helpt het om een stukje tape over het aangetekende punt te plakken. Zo slecht de boor niet weg op een gladde ondergrond. Tot slot is het slim om de boor recht te houden tijdens het boren. Een scheve boor vergroot het gat en geeft een minder strak resultaat.

Onderhoud en levensduur van je boorgereedschap

Een goede boor gaat lang mee als je er goed op let. Na gebruik is het slim om boren schoon te maken met een droge doek en ze droog op te slaan. Vocht is slecht voor metalen onderdelen en versnelt roestvorming. Controleer boren regelmatig op slijtage. Een botte boor werkt niet alleen slechter, hij geeft ook meer warmte en beschadigt het materiaal. Sommige boren kun je laten naslijpen bij een gereedschapsspecialist. Dat is goedkoper dan telkens nieuwe kopen. De machine zelf heeft ook onderhoud nodig. Check het snoer op beschadigingen, houd ventilatieopeningen vrij van stof en bewaar de machine in een droge ruimte. Een accu van een draadloze machine laad je bij voorkeur niet volledig leeg voordat je hem oplaadt. Dat verlengt de levensduur van de accu aanzienlijk.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een klopboormachine en een boorhamer?
Een klopboormachine heeft een lichte hamerwerking en is geschikt voor dunne muren en zachte steen. Een boorhamer heeft een sterkere slagkracht en is bedoeld voor zwaar beton of massieve stenen muren. Voor serieuze betonklussen werkt een boorhamer veel beter.

Hoe voorkom ik dat de boor wegslippt op een gladde ondergrond?
Je kunt wegslipppen voorkomen door een stukje afplaktape op de plek te plakken waar je wilt boren. Zo heeft de boor grip en glijdt hij niet weg. Een centerpons gebruiken op metaal helpt ook: daarmee maak je een klein indrukpuntje zodat de boor precies op de juiste plek blijft staan.

Welke boor gebruik ik voor tegels?
Voor tegels gebruik je een speciale tegelboor met een diamantpunt of een hardmetalen punt. Begin langzaam en gebruik geen hamerstand, want dat breekt de tegel. Houd de boor goed recht en voeg indien mogelijk een beetje water toe om oververhitting te voorkomen.

Mag ik overal in de muur boren?
Nee, niet overal in de muur boren is veilig. In muren kunnen elektriciteitsdraden, waterleidingen of gasleidingen zitten. Gebruik altijd een leidingzoeker voordat je begint. Die is te koop bij bouwmarkten en is goedkoop in gebruik. Zo voorkom je gevaarlijke situaties.