Voor de meeste standaard binnendeuren heb je twee scharnieren per deur nodig. Bij zwaardere of hogere deuren gebruik je er drie of meer. Hoeveel scharnieren een deur precies nodig heeft, hangt af van vier factoren: de hoogte van de deur, het gewicht, het type scharnier en de toepassing (binnen- of buitendeur).

Richtlijn per deurhoogte en gewicht

De meestgebruikte vuistregel in de timmer- en schrijnwerkerij is als volgt:

  • Tot 2,0 meter hoog en licht (tot ca. 40 kg): 2 scharnieren
  • Tot 2,3 meter hoog of zwaarder (40 tot 80 kg): 3 scharnieren
  • Boven 2,3 meter of zwaarder dan 80 kg: 3 of 4 scharnieren

Een standaard binnendeur van 2,01 meter hoog en een gewicht van rond de 20 tot 30 kg komt prima toe met twee scharnieren. Denk aan een normale kamerdeur in een woonhuis. Een zware massief houten voordeur of een groot brandwerende deur vraagt al snel drie scharnieren, omdat de belasting op de verbinding anders te groot wordt.

Waarom het aantal scharnieren per deur zo belangrijk is

Te weinig scharnieren zorgt op termijn voor problemen. De deur gaat hangen, wat betekent dat hij scheef trekt en niet meer goed sluit. Dat klinkt onschuldig, maar bij een buitendeur kan het de inbraakwerendheid verminderen en bij een brandwerende deur zelfs de veiligheidseisen in gevaar brengen. Het scharnier zelf slijt ook sneller als het meer belasting draagt dan waarvoor het bedoeld is.

Te veel scharnieren plaatsen is zelden een probleem, maar het is ook nergens voor nodig. Bij een lichte binnendeur van 2,0 meter voegt een derde scharnier niets toe en kost het alleen extra montagewerk.

Hoeveel scharnieren per deur bij speciale deurtypes?

Niet elke deur is een standaard binnendeur. Voor een aantal veelvoorkomende situaties gelden afwijkende richtlijnen:

  • Voordeur (massief hout of staal): minimaal 3 scharnieren, ongeacht de hoogte, vanwege het gewicht en de weersinvloeden.
  • Brandwerende deur: volg altijd de specificaties van de fabrikant. Vaak zijn 3 scharnieren verplicht, soms op vaste posities, omdat de deur gecertificeerd is als geheel systeem.
  • Kastdeurtjes en kleine deuren (onder 1,0 meter hoog): 2 scharnieren is standaard, soms volstaan er ook 1 bij heel kleine deurtjes.
  • Hoge deuren (boven 2,5 meter): reken op minstens 4 scharnieren om doorzakken te voorkomen.

Waar plaats je de scharnieren op de deur?

De positie van de scharnieren telt net zo mee als het aantal. De standaard plaatsing voor twee scharnieren: het bovenste scharnier zit ongeveer 15 tot 20 centimeter van de bovenkant, het onderste 20 tot 25 centimeter van de onderkant. Bij drie scharnieren komt er een derde in het midden, of iets boven het midden, van de deur.

Gelijke verdeling over de hoogte van de deur zorgt voor een evenwichtige lastoverdracht. Zet je alle scharnieren te dicht bij elkaar, dan profiteer je nauwelijks van het extra scharnier: de krachten worden niet goed verdeeld over de deurstijl.

Welk type scharnier bepaalt ook het aantal

Het type scharnier beïnvloedt hoeveel je er nodig hebt. Een zwaar kogellagerscharnier (ook wel kogelscharnier of loopscharnier genoemd) kan meer gewicht dragen dan een eenvoudig paumelle- of vlinterscharnier. Als je kiest voor een scharnier met een hogere draagkracht, kan het in sommige gevallen volstaan met minder exemplaren. Kijk altijd naar de maximale draagkracht per scharnier die de fabrikant opgeeft, en deel het deurgewicht daardoor om te bepalen hoeveel je minimaal nodig hebt. Heb je een deur van 60 kg en een scharnier dat maximaal 25 kg aankan? Dan heb je er minstens drie nodig.

De praktische vuistregel blijft: bij twijfel kies je altijd voor een scharnier meer. Dat is goedkoper dan een doorhangende deur die je later alsnog opnieuw moet afregelen of repareren.