Een kozijn met een breedte van 83 cm is een veelgebruikte standaardmaat voor binnendeurkozijnen in Nederland. De kozijnbreedte van 83 cm past bij een deurblad van doorgaans 78 of 80 cm breed, afhankelijk van de sponningdiepte en het type kozijn. Dit is een van de meest voorkomende maten in woningen die zijn gebouwd na de jaren zestig van de vorige eeuw.

Wat betekent een kozijnbreedte van 83 cm precies?

De breedte van een kozijn is de buitenmaat van het kozijn zelf, dus de afstand van buitenkant links naar buitenkant rechts. De dagmaat, ook wel de vrije doorgangsbreedte genoemd, is kleiner. Bij een kozijn van 83 cm breed is de vrije doorgangsbreedte doorgaans 75 tot 78 cm, afhankelijk van de dikte van de sponningen aan beide zijden. Die sponning is de rand waartegenaan de deur sluit en neemt aan elke kant al gauw 2 tot 3,5 cm in beslag.

Het deurblad dat in een kozijn van 83 cm hangt, heeft een standaardbreedte van 78 cm. Dat deurblad past in de sponning aan de scharnierzijde en aan de sluitzijde. Houd er rekening mee dat de werkelijke doorloopruimte voor een persoon iets smaller is dan de dagmaat, omdat de deur zelf ook ruimte inneemt als die niet volledig is weggeklapt.

Breedte kozijn deur 83 cm en de dagmaat voor rolstoelgebruikers

Een vrije doorgangsbreedte van 75 tot 78 cm valt net aan de grens van wat rolstoeltoegankelijk wordt genoemd. Officiële richtlijnen voor toegankelijkheid, zoals die worden gehanteerd door instanties als het Bouwbesluit, schrijven voor nieuwbouw en verbouw een vrije doorgangsbreedte van minimaal 85 cm voor. Een kozijn van 83 cm breedte voldoet daar dus niet aan. Wil je een toegankelijke doorgang, dan heb je een breder kozijn nodig, met een buitenmaat van doorgaans 93 cm of meer.

Voor gangbare binnendeuren in woonkamers, slaapkamers en bijkeukens is 83 cm breedte kozijn echter heel gebruikelijk en voldoende. Problemen met toegankelijkheid spelen in de praktijk pas als iemand met een brede (elektrische) rolstoel door de deur moet.

Standaard hoogte bij een kozijn van 83 cm breed

Kozijnen worden altijd in combinatie met een hoogte opgegeven. De meest gangbare hoogte bij een binnendeurkozijn van 83 cm breed is 231 of 232 cm buitenmaat, wat neerkomt op een dagmaat van circa 201 tot 210 cm. In oudere woningen komen ook kozijnen voor met een hoogte van 201 cm buitenmaat. Het is verstandig om zowel breedte als hoogte altijd op te meten voor je een kozijn of deurblad bestelt, ook als je ervan uitgaat dat het om een standaardmaat gaat.

Kozijn van 83 cm breed vervangen of plaatsen: waar je op moet letten

Ga je een kozijn met een breedte van 83 cm vervangen of nieuw plaatsen, let dan op de volgende punten:

  • Meet de dagopening op, niet het oude kozijn. De dagopening is de ruimte in de muur waarin het kozijn komt. Bij een kozijn van 83 cm breed heb je een dagopening nodig van minimaal 85 cm, inclusief wat ruimte voor stelspeling (doorgaans 1 cm aan elke zijde).
  • Controleer de wanddikte. Kozijnen worden geleverd in verschillende aansluitdikten, passend bij de dikte van de muur. Gangbare maten zijn 9, 11, 14 en 17 cm.
  • Kies het juiste type. Je kunt kiezen voor een los kozijn (alleen het raamwerk, zonder deur) of een deur-kozijn-combinatie (DKC), waarbij de deur al in het kozijn hangt. Bij een DKC is de montage vaak eenvoudiger, zeker als je niet zelf een deur wilt ophangen.
  • Rekening houden met de sponning. Veel kozijnen van 83 cm breed worden geleverd met een bovendorpel, twee stijlen en een stelat (een lat die dient om het kozijn te stellen en vast te zetten). Controleer voor aankoop of alle onderdelen zijn meegeleverd.
  • Let op herzagen. Sommige leveranciers leveren de breedte op maat of bieden de mogelijkheid om het kozijn op maat te zagen. Dat is handig als de dagopening net iets afwijkt van de standaardmaat.

Verschil tussen een kozijn van 83 cm en aangrenzende standaardmaten

Kozijnen voor binnendeuren worden in Nederland verkocht in een beperkt aantal standaardbreedten. De meest voorkomende zijn 73, 78, 83 en 93 cm. Het verschil tussen 83 en 93 cm is precies 10 cm, wat neerkomt op een verschil in vrije doorgangsbreedte van ongeveer 8 tot 9 cm. Dat klinkt weinig, maar het maakt een merkbaar verschil bij het manoeuvreren van grote meubels of hulpmiddelen. Een kozijn van 78 cm breed is smaller en past bij een deurblad van 73 cm. Twijfel je welke maat je nodig hebt, meet dan eerst de dagopening en kies daarna de kozijnbreedte die daarin past met de juiste stelruimte.

Voor de meeste standaardwongsituaties is een kozijn met een breedte van 83 cm een praktische en veelgebruikte keuze. Meet de dagopening altijd eerst zorgvuldig op en houd rekening met de wanddikte en het type kozijn dat je wilt gebruiken, zodat je niet voor verrassingen staat bij de montage.