Een deur afhangen doe je door de scharnieren eerst op de deur te bevestigen, daarna de deur in de sponning te plaatsen en de scharnieren aan het kozijn vast te schroeven. Met de juiste voorbereiding en een paar handige hulpmiddelen lukt dit klus ook als je het nog nooit eerder hebt gedaan.
Of je nu een nieuwe binnendeur plaatst of een oude deur terughangt na een verbouwing, de aanpak is steeds vrijwel hetzelfde. Hieronder vind je een helder stappenplan, inclusief de meest gemaakte fouten en hoe je die voorkomt.
Wat heb je nodig?
Zorg dat je het volgende bij de hand hebt voordat je begint:
- Schroeven passend bij je scharnieren
- Een schroevendraaier of accuboor
- Een beitel en hamer (voor het inkepen van de scharnieren)
- Een potlood en meetlint
- Een waterpas
- Wiggen of een stuk hout om de deur op hoogte te houden tijdens het monteren
- Eventueel een schaafmachine als de deur later knelt
Bij een opdekdeur (een deur die over het kozijn heen valt) heb je geen ingefreesde scharniersponning nodig. Bij een stompe deur (die in het kozijn valt) moet je de scharnieren wel inkepen, zodat ze vlak met het hout zitten.
Deur afhangen: het stappenplan
Volg deze stappen voor een goede uitvoering:
- Meet de deuropening op. Controleer of de deur past. Houd aan alle zijden een speling van ongeveer 2 tot 3 millimeter aan. Dit voorkomt klemmen door houtbewegingen door vocht of temperatuur.
- Markeer de scharnierpositie op de deur. Standaard zitten scharnieren op 20 tot 25 centimeter van de boven- en onderkant van de deur. Een derde scharnier in het midden is alleen nodig bij zware deuren (denk aan massief houten deuren van meer dan 40 kilogram).
- Kep de scharnierplaatsen in (bij stompe deuren). Leg het scharnier op de gemarkeerde plek, trek de omtrek na met een potlood en haal het hout weg met een beitel. Het scharnier moet precies vlak komen te liggen met het houtoppervlak.
- Schroef de scharnieren op de deur. Begin met een voorboorertje zodat het hout niet splijt. Draai alle schroeven stevig vast.
- Houd de deur in de sponning. Gebruik wiggen of een stuk spaanplaat onder de deur om de juiste hoogte aan te houden. Controleer met een waterpas of de deur recht hangt.
- Markeer en schroef de scharnieren aan het kozijn. Houd de deur op zijn plek, markeer de scharniergaten op het kozijn en boor ze voor. Schroef daarna de scharnieren vast. Begin met de bovenste scharnier.
- Test de werking. Open en sluit de deur een paar keer. Controleer of de deur overal gelijkmatig langs het kozijn loopt en nergens knelt.
Veelgemaakte fouten bij het afhangen van een deur
De meest voorkomende fout is te weinig speling aanhouden. Een deur die net past bij droog weer, kan in de winter of na een natte zomer flink klemmen. Hou altijd die 2 tot 3 millimeter aan, ook al lijkt dat veel.
Een tweede valkuil is de scharnieren niet recht inkepen. Als een scharnier te diep of te scheef in het hout zit, trekt de deur vanzelf open of dicht. Neem de tijd voor het inkepen en controleer tussendoor steeds met een recht stuk hout of het scharnier vlak ligt.
Tot slot beginnen veel mensen te boren zonder voor te boren. Zeker bij harde houtsoorten splijt het kozijn of de deur dan langs de nerf. Een voorboor van 2 millimeter is genoeg om dat te voorkomen.
Wat als de deur daarna niet goed sluit?
Knelt de deur aan de bovenkant? Dan hangt hij waarschijnlijk scheef. Controleer of het kozijn zelf haaks is met een winkelhaak. Soms laat het kozijn het afweten, niet de deur zelf.
Schaaf een deur altijd aan de sluitzijde (de kant zonder scharnieren), nooit aan de scharnierkant. Zo bewaar je de rechte aansluitlijn aan de sponning. Schaaf in kleine stapjes en test steeds opnieuw.
Wil je de deur later ook voorzien van een slot of deurknop, zorg dan dat je dat infreest voordat je de deur definitief afhangt. Dat werkt een stuk makkelijker dan achteraf boren met de deur al in het kozijn.
