Het woord meier heeft in het Nederlands meerdere betekenissen en komt terug in zowel geschiedenis als in het dagelijks taalgebruik, naast overig bijzondere woorden en termen.
De meier als belangrijke bestuurder in het verleden
In het verleden was een meier een echte ambtsdrager. Vooral in de middeleeuwen speelde deze persoon een grote rol in dorpen en op landgoederen. De meier was degene die namens de heer, die de macht had over een gebied, het dagelijks bestuur regelde. Denk hierbij aan het bewaren van orde, het innen van belastingen en het oplossen van kleine ruzies of problemen tussen bewoners. In veel gevallen had de meier ook een belangrijke plek in het dorpsleven. Hij was soms ook de rechter. Dit ambt bleef in sommige delen van Nederland tot aan het einde van de 18e eeuw bestaan.
Van middeleeuwen naar de portemonnee
Sinds de 20e eeuw kreeg meier een andere betekenis die nog vaak in spreektaal terugkomt. In veel Nederlandse steden en dorpen betekent deze term namelijk een biljet van honderd euro of honderd gulden. Wie bijvoorbeeld op straat of bij een voetbalwedstrijd hoort: “Ik zet er een meier op in”, bedoelt daarmee honderd euro. In het dagelijks leven is het een makkelijk en kort woord dat vaak tussen vrienden en familie wordt gebruikt, net als overig straattaal of bijnamen voor geldbedragen. Dit gebruik van het woord is waarschijnlijk ontstaan doordat “meier” lijkt op het Duitse “Meier”, een familienaam, maar ook mogelijk omdat het klinkt als “honderd”. Andere bekende geldtermen zijn bijvoorbeeld “tientje” voor tien euro en “rug” voor duizend euro.
Waar komt de naam meier vandaan?
De oorspronkelijke betekenis van de naam komt waarschijnlijk van het Latijnse woord “maior”, dat “groter” of “belangrijker” betekent. In Duitsland en België werd het woord ook veel gebruikt voor mensen in een soortgelijke functie als de Nederlandse meier. Soms werd de meier ook “dorpmeier” genoemd, om aan te geven dat hij de baas was van een dorp of landgoed namens de heer. Door de eeuwen heen verdween deze functie langzaam uit beeld, maar de naam bleef dus wel bestaan als overig geldwoord in onze taal.
De meier en overig taalgebruik rond geld
Geld heeft altijd tot de verbeelding gesproken en kent veel bijnamen. Overig taalgebruik in Nederland kent geldtermen als ekkie voor één euro, knaak voor tweeënhalve gulden (uit de tijd van de gulden), geeltje voor een vijftig gulden biljet en bankie voor honderd euro. Meier valt duidelijk in dit rijtje. Zulke woorden komen voort uit gezelligheid, gemak en soms ook geheimzinnigheid. Vooral jongeren en mensen in de sport- of muziekwereld blijven nieuwe bijnamen voor geld bedenken. Dat maakt het leuk om naar te luisteren, vooral als je de betekenissen kent.
Waarom is het goed om deze termen te kennen?
Als je Nederlandse spreektaal beter wilt begrijpen, is het handig om overig veelgebruikte geldwoorden te kennen. Ze komen vaak voor in gesprekken, op markten, langs sportvelden en soms ook op televisie. Door ze te leren, kun je makkelijker meedoen in gesprekken en snap je wat anderen bedoelen. Zeker als iemand je vraagt om “even een meier te lenen”, weet je nu dat ze om honderd euro vragen en niet om een oud bestuurder.
Veelgestelde vragen over wat is een meier
-
Wat bedoelt men met een meier als het over geld gaat?
Wanneer mensen een meier als geldterm gebruiken, bedoelen ze honderd euro of honderd gulden, afhankelijk van de tijd waarin ze het zeggen.
-
Bestaat het beroep van meier vandaag de dag nog?
Het ambt van meier, zoals dat vroeger bestond als bestuurder over dorpen of gebieden, bestaat in Nederland niet meer. De taken zijn nu verdeeld over burgemeesters en andere stads- en dorpsbesturen.
-
Waar hoort het woord meier nog bij?
Het woord meier wordt naast geld en bestuur ook als achternaam gebruikt, vooral in Duitsland. In Nederland is dat minder bekend. In het overig Nederlandse taalgebruik rond geld past meier naast woorden als ekkie, rug, knaak en tientje.
-
Is een meier altijd honderd euro of kan het ook iets anders zijn?
Een meier verwijst meestal naar honderd euro sinds de invoering van de euro, maar mensen gebruikten het woord vroeger ook voor honderd gulden. Het betekent nooit andere bedragen, in het dagelijks spraakgebruik blijft het altijd bij honderd.
