Gipsplaten aanbrengen aan het plafond doe je in drie stappen: eerst monteer je een draagconstructie, dan schroef je de platen vast en ten slotte werk je de naden en schroefgaten af. Het is een klus die je zelf kunt doen, maar die vraagt om de juiste voorbereiding en gereedschap. Hieronder lees je precies hoe je te werk gaat.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Controleer eerst of het bestaande plafond vlak is. Een lichte oneffenheid is geen probleem, want die vang je op met de draagconstructie. Is er al een vals plafond of een houten balklaag aanwezig, dan kun je daar direct op werken. Bij een betonnen of gemetseld plafond heb je altijd een metalen of houten onderbouw nodig.

Dit materiaal heb je minimaal nodig:

  • CD-profielen en wandprofielen (metalen draagconstructie) of houten latten van 38 x 63 mm
  • Gipsplaten van 12,5 mm dik (standaarddikte voor plafonds)
  • Gipsschroeven van 35 mm
  • Een accuboor of schroefmachine
  • Een waterpas, meetlint en potlood
  • Een gipsplaatzaag of breekmes
  • Plamuur, gipsvulmiddel, papiertape en schuurpapier voor de afwerking

Werk je in een vochtige ruimte zoals een badkamer, gebruik dan groene vochtbestendige gipsplaten. Voor een gewone woonkamer of slaapkamer volstaan standaard witte platen.

Stap 1: de draagconstructie plaatsen

Schroef eerst het wandprofiel rondom de kamer op de gewenste hoogte. Gebruik een waterpaslaser of een gewone waterpas om de lijn volledig horizontaal te krijgen. Dit is het startpunt van je plafond, dus een scheve lijn geeft direct een schef eindresultaat.

Hang daarna de CD-profielen haaks op de richting van de gipsplaten, met een onderlinge afstand van maximaal 60 cm. Gipsplaten zijn standaard 120 cm breed, dus bij 60 cm tussenafstand ondersteun je elke plaat op twee tussenprofielen plus de naden. Hang de profielen op met veerophangers of draadophangers aan de bestaande vloer- of dakconstructie erboven. Span een touwtje van wand tot wand als richtlijn om alle profielen op exact dezelfde hoogte te hangen.

Bij een houten latten-constructie werk je hetzelfde: latten om de 40 tot 60 cm, haaks op de rijrichting van de platen. Schroef of spijker ze vast in de bestaande balken. Controleer met de waterpas of alles in één vlak ligt. Eventuele houten spieën of onderleggers helpen kleine hoogteverschillen weg te werken.

Stap 2: gipsplaten aanbrengen aan het plafond

Dit is fysiek de zwaarste stap. Een gipsplaat van 120 x 260 cm weegt al snel 30 kilogram. Werk nooit alleen: één persoon kan de plaat omhooghouden terwijl de ander schroeft, maar beter nog is een plaatlift (te huur bij gereedschapsverhuurders). Zo hoef je niet de hele tijd boven je hoofd te werken en voorkom je rugklachten.

Begin in een hoek van de kamer en werk vanuit daar verder. Zorg dat de lange kant van de plaat haaks op de CD-profielen loopt. Laat aan de wanden een kleine speling van 5 tot 10 mm over; dit is de uitzettingsruimte. Schroef de platen vast met gipsschroeven elke 20 tot 25 cm langs de randen en elke 30 cm in het midden, altijd in de profielen.

Draai de schroeven net iets te diep zodat ze een klein kuiltje maken, maar zorg dat het papier van de gipsplaat niet inscheurt. Dat kuiltje vul je later op met plamuur. Verspreid de naden van aangrenzende plaatrijen: begin een nieuwe rij halverwege een plaat, niet op dezelfde plek als de vorige rij. Zo verdeel je de krachten beter en krijg je minder scheuren later.

Uitsparingen voor lampen of spotjes kun je uitsnijden met een gipsplaatzaag of een gatenzaag. Meet de positie nauwkeurig op voordat je de plaat vastschroeft; achteraf bijsturen is lastig.

Stap 3: het plafond afwerken

Na het plaatsen begin je met de naden. Breng een laag gipsvulmiddel aan op de naad, druk papiertape erin en strijk glad. Laat drogen en breng dan een tweede, dunnere laag aan die je uitveert naar de zijkanten. Schroefkuiltjes vul je tegelijk mee op. Na het drogen schuur je alles licht bij met fijn schuurpapier (korrel 120 of fijner).

Breng daarna een gipsgrondlaag aan op het hele plafond voordat je schildert. Zonder grondlaag zuigt de gipsplaat de verf ongelijkmatig op en zie je na het schilderen de naden alsnog oplichtten. Met een goede grondlaag verdwijnen ze volledig onder een egale verflaag.

Gipsplaten aan het plafond aanbrengen kost tijd maar levert een strak, professioneel resultaat op. De draagconstructie bepaalt of het plafond recht wordt; de afwerking bepaalt of het plafond mooi wordt. Neem voor beide stappen de tijd en sla geen tussenstappen over.